Cystoizosporoza (Cystoisospora belli) – objawy, diagnostyka i leczenie

Charakterystyka

Cystoisospora belli (dawniej Isospora belli) to pierwotniak z rzędu Coccidia, pasożytujący w jelicie cienkim człowieka. Wywołuje chorobę znaną jako cystoizosporoza, zaliczaną do kokcydioz jelitowych. Do infekcji dochodzi najczęściej w krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, jednak pojedyncze przypadki odnotowuje się również w innych rejonach świata.

Drogi zakażenia

Pasożyt przenosi się drogą fekalno-oralną. Źródłem są dojrzałe (sporulowane) oocysty, które mogą znajdować się w skażonej wodzie lub żywności. Bezpośrednie zakażenie od człowieka do człowieka nie występuje, ponieważ oocysty muszą przejść proces dojrzewania w środowisku.

Objawy kliniczne

Po okresie inkubacji wynoszącym 7–14 dni pojawiają się symptomy:

• przewlekła, wodnista biegunka,
• bóle i skurcze brzucha,
• nudności, utrata apetytu,
• spadek masy ciała, odwodnienie,
• osłabienie, złe samopoczucie.

U osób z prawidłową odpornością zakażenie zwykle ustępuje samoistnie, natomiast u pacjentów z immunosupresją (np. HIV/AIDS, po przeszczepach) przebieg bywa ciężki, wyniszczający i przewlekły.

Diagnostyka

Rozpoznanie polega na wykryciu oocyst w kale przy użyciu metod mikroskopowych (barwienia kwasooporne, fluorescencja) lub technik molekularnych (PCR). Badanie należy powtarzać, ponieważ wydalanie oocyst może być okresowe.

Leczenie

Leczeniem z wyboru jest trimetoprim-sulfametoksazol, podawany doustnie. U pacjentów nietolerujących tego preparatu stosuje się alternatywne terapie lub leczenie objawowe (nawadnianie, uzupełnianie elektrolitów). W przypadku osób z immunosupresją konieczne może być długotrwałe lub profilaktyczne podawanie leków.

Profilaktyka

• picie wyłącznie wody przegotowanej lub butelkowanej,
• dokładne mycie owoców i warzyw,
• przestrzeganie zasad higieny żywności, szczególnie w krajach tropikalnych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Co to jest cystoizosporoza?
   Jest to choroba pasożytnicza jelit wywoływana przez pierwotniaka Cystoisospora belli.
2. Jak dochodzi do zakażenia cystoizosporozą?
   Poprzez spożycie skażonej wody lub żywności zawierającej dojrzałe oocysty pasożyta.
3. Jakie są główne objawy cystoizosporoza?
   Przewlekła biegunka, bóle brzucha, osłabienie i utrata masy ciała.
4. Kto jest najbardziej narażony na cystoizosporoza?
   Osoby z obniżoną odpornością (np. chorzy na HIV/AIDS, pacjenci po przeszczepach).
5. Jakie jest leczenie cystoizosporoza?
   Standardowo stosuje się trimetoprim-sulfametoksazol. Leczenie objawowe obejmuje nawadnianie i uzupełnianie elektrolitów.